Tokanga

Tokoni ʻa e Tauhi-Manu ʻi ha Founga Tatau: Dementia mo e Tauhi-Manu

Kuo fakalelei Lau ʻi he miniti 6Ko e tohi ʻa e kulupu ʻo Golden Moments · Ko e founga ʻo hotau tohi

Ko e tali nounou

Kapau ʻoku mahuʻinga ʻa e manu ki ha tokotaha ʻoku ʻi ai ʻa e dementia, fakafeʻiloaki ʻa e ngaahi ngāue tauhi ʻoku loto ʻa e tokotaha ke ne kei fai, fakataha ia mo ha ngaahi founga ʻoku ʻiloa, pea fakaʻi-ʻaki ha tokoni makehe ʻi he taimi tofu. Palani ki he ngaahi liliu ʻi he kahaʻu pea tauhi ʻa e tokotaha ʻi he fakahoko mo e fiemaʻu ʻo e manu.

  • Fehuʻi ʻa e ngaahi konga ʻo e tauhi-manu ʻoku loto ʻa e tokotaha ke ne kei fai.
  • Fakataha ʻa e fafanga, ʻeve pe tuku ʻa e manu ki tu'a mo e founga ʻo e ʻaho ʻoku ʻiloa.
  • Fakafeʻiloaki mo ha tokotaha falala ʻoku lava ke ne fakafeʻunga ha ngāue makehe ʻi he taimi ʻoku fiema'u.
  • Palani ki he tauhi-manu ʻi he kahaʻu mo kimuʻa, ʻi he taimi ʻoku lava ai ke ne fakahā ʻene loto.
ʻI he peesi ni (5 ngaahi vahe)
  1. Ko e hā ʻa e founga ke faingofua ange ai ʻa e founga-tauhi-manu?
  2. Ko e hā ʻa e tokoni ʻe lava ke foaki ʻe he fāmili pe he kaume’a?
  3. Ko e hā ʻa e founga ke ʻilo ai kapau ʻoku fiema’u ha tokoni lahi ange?
  4. Ko e hā ʻa e founga ke palani ai ʻi he kahaʻu?
  5. Ko e hā ʻoku totonu ke fai kapau ʻoku ʻikai fiemālie ʻa e asi pe ngāue ki he manu?

ʻOku lava ke hoko ʻa e manu ko e konga ʻo e moʻui ʻaho ʻa e tokotaha mo e moʻui fāmili. ʻOku lava foki ke ko e ngaue ʻoku loto ʻa e tokotaha ke ne kei fai, hangē ko e fafanga, ʻalu-fakataha pe nofo fakataha mo e manu. ʻE lava ke faingataʻa ange ʻa e niʻihi ʻi he dementia, ka ʻoku ʻikai ko ia ʻoku totonu ke ʻave ʻe ha tokotaha kehe ʻa e meʻa kotoa.

ʻOku fokotuʻu ʻe he fakatotonu ʻa e Alzheimer’s Society ki he tauhi-manu ke teuteu kimuʻa ki he tauhi-manu pea fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi founga pe fakamanatu. ʻOku kau ʻe he fakatotonu ʻa Dementia Australia ki he ngaahi ngāue ʻa e manu ʻi he ngaahi ngāue ʻoku lava ke mahuʻinga. Ko e taumuʻa ʻi he tohi ni ko e tokoni fakaʻaho ki he tokotaha mo e manu, ʻikai ko e fakamoʻoni ʻoku fakamoʻui ʻe he manu ʻa e dementia.

Ko e hā ʻa e founga ke faingofua ange ai ʻa e founga-tauhi-manu?

Kamata ʻaki ha fehuʻi ki he tokotaha pe ko e hā ʻa e ngaahi ngāue ʻoku ne fiefia ai pea loto ke ne kei fai. ʻE lava ke ʻofa ʻa e tokotaha ʻe taha ke fafanga ʻa e kiʻi polē ka ʻoku ʻikai loto ke ne maʻa ʻa e fale-ʻosi; ʻe lava ke loto ʻe taha ke ʻeve ʻa e kiʻi kulī mo ha mēmipa ʻo e fāmili. Tauhi ʻa e palani ki he tokotaha, ki he manu, mo e tokoni ʻoku ʻi ai.

  • Fakataha ʻa e tauhi mo e founga ʻoku ʻi ai. Tuku ʻa e meʻakai ʻi he kai-pongipongi, sivi ʻa e ipu-vai ʻi he taimi ʻoku ne tuku ai ʻa e tī, pe ʻeve ʻa e kulī ʻi mui ʻi ha polokalama leʻo ʻoku ʻiloa. Ko ha meʻa ʻoku ʻi he ʻaho ʻoku faingofua ange ke muimui ʻi ia ʻi he taimi foʻou.
  • Tauhi ʻa e ngaahi meʻa ʻi ha feituʻu ʻoku ʻiloa. Tauhi ʻa e meʻakai, ha tohi-ʻeve pe ʻa e puhi-maʻu ʻa e manu ʻi he feituʻu ʻoku ʻamanaki ai ʻe he tokotaha, pea ʻi he taimi tatau tauhi ʻa e ngaahi meʻa mamafa pe kemikali ʻi he feituʻu malu. Ko ha lipooti iiki pe tohi ʻe lava ke tokoni kapau ʻoku loto ai ʻa e tokotaha.
  • Fakaʻaongaʻi ha fakamanatu ʻe taha ʻoku sio ai. Ko ha tohi nounou ʻi he ʻofi ʻo e ngaahi meʻa ʻo e manu pe ko ha kalenita ʻe lava ke ʻaonga. ʻOua ʻe fakafonu ʻa e fale ʻaki ʻa e ngaahi fakamanatu ʻe ongo ai ʻa e tokotaha ʻoku mamata ki ai pe ʻoku fakaʻuluʻi.
  • Tuku ha taimi ki he ngāue. ʻE lava ke tupu ʻa e ʻeve pe fafanga ʻi he taimi ʻoku lahi ange ʻi he taimi kuo ʻosi. ʻOua ʻe vave ke fakaʻiʻi ʻa e tokotaha ʻi ia kapau ʻoku fiefia ʻi he taimi ʻoku ʻi ai fakataha.

Kapau ʻoku tauhi-fakataha ʻa e manu ʻe he kau tokotaha lahi, ngāue ʻaki ha lisi nounou ke fakahā ko hai ʻoku fai ʻa e ngāue ʻi he ʻaho ʻe taha. Tauhi ia ofi ki he ngaahi meʻa-tauhi pe ngāue ʻaki ha fakamanatu ʻoku ʻofa ai ʻa e tokotaha. ʻOua ʻe fai ha ngaahi tuʻutuʻu-fakaʻaʻa pe tohi kehe kapau ʻoku lava ʻaki ha founga ʻe taha ʻoku mahino.

ʻOku ʻi he tohi ʻo e founga ʻo e ʻaho ʻaho ʻa e ngaahi fakakaukau lahi ange ke fakataha ʻa e ngaue mo e konga ʻoku ʻiloa ʻo e ʻaho.

Ko e hā ʻa e tokoni ʻe lava ke foaki ʻe he fāmili pe he kaume’a?

Foaki ha ngāue ʻoku mahino kae ʻikai ko ha lea lahi pē. Ko ha kaume’a ʻe lava ke ne ʻave ʻa e meʻakai manu ʻi he māhina kotoa, ko ha kaungāʻapi ʻe lava ke ne ʻalu fakataha ʻi he ʻeve, pe ko ha mēmipa ʻo e fāmili ʻe lava ke ne ʻalu ki he ʻaʻahi ʻo e fakatonu-manu. Kapau ʻoku loto ʻa e tokotaha ke ne kei fafanga pe tuku ʻa e manu, fakafeʻunga ʻa e tokoni ʻi he ngāue ko iá ʻi he ʻikai ke toʻo ia.

Fakaʻi-ʻaki pe ko hai ʻe tokoni kapau ʻoku ʻalu ʻa e tokotaha tauhi-ʻi-ʻaho pe ʻoku mahaki ʻa e tokotaha. Fakahā ki he tokoni ʻa e feituʻu ʻoku ʻi ai ʻa e ngaahi meʻa, ʻa e founga ʻoku loto ki ai ʻa e tokotaha, pea ko hai ʻe fetuʻutaki ki ai kapau ʻoku mahaki ʻa e manu. Fakapapau ʻoku fiemālie ʻa e tokoni mo e manu, pea ʻoku fiemālie foki ʻa e manu ki ai.

Kapau ʻoku ʻi ai ha tokoni mei ha kau tokanga fakatauʻa, fehuʻi ʻe fēfē ʻa e tokoni ʻo e manu ʻi he ngaahi vaʻa. Ko e palani ʻo e fakalilifu mo e lao ʻo e fale ʻoku mahuʻinga: ʻoua ʻe fakakaukau ʻoku lava ke fafanga, ʻeve pe fakahoko ʻe ha tokoni fakatauʻa ʻa e manu ʻi he ngāue ʻoku fatongia ai. Fakafeʻunga ʻa e ngāue mo e tokotaha, ʻa e kau tokoni, mo e mēmipa ʻo e fāmili ʻoku fatongia ki he manu.

Ko e hā ʻa e founga ke ʻilo ai kapau ʻoku fiema’u ha tokoni lahi ange?

Sivi ʻa e ngaahi meʻa ʻoku tupu fakafokifā ʻi he ʻikai ke fakamaau ʻa e tokotaha ʻaki ha lea pe ha mahino. Ko ha ipu ʻoku toe ʻikai ke ʻi ai ha meʻakai, ko ha ʻeve ʻoku ʻikai ke fai ʻo fakamamahi ʻa e manu, pe ko ha tokotaha ʻoku ʻuʻuʻu ʻo hangē ʻoku ʻi ai ha mamahi ʻi he tauhi-manu, ʻe lava ke fakahā ʻe ha ngāue ʻe taha ʻoku fiema’u ha tokoni lahi ange. Ko ha liliu ʻi he founga ʻo e manu, ʻi he kai pe ʻi he tuʻunga ʻe fakatuʻu ai ia, ko e ʻuhinga foki ke fetuʻutaki ki he tokotaha tauhi-manu.

Talanoa mo e tokotaha ki he meʻa kuo ke sivi ki ai. ʻE lava ke ne fiefia ki ha fakamanatu, ʻeve fakataha, pe tokoni ki ha ngāue ʻe taha ʻi he taimi ʻoku ne tauhi ai ʻa e ngaahi konga kehe. Kapau ʻoku ʻi ai ha palopalema ʻi he moʻui, ʻi he malava ke ʻalu, pe ʻi he malu ʻa e tokotaha ke ne tauhi ʻa e manu, fehuʻi ki he kau tokanga ʻo e moʻui pe ko ha kautaha tokoni ʻi ho feituʻu ke nau tokoni ke fakakaukau ki he ngaahi filifili.

ʻOua ʻe fakatali ki he ʻaho ʻo e palopalema ke fakakaukau ki he tokoni ʻi he taimi fakaʻohovale. Ko e tohi ki he moʻui ʻi he tuʻunga pē ʻoku ʻi ai ʻa e ngaahi founga ke fakaʻaiʻai ai ʻa e ʻeke-ʻaʻahi mo e tokoni ʻi he taimi ʻoku tauhi ai ʻa e filifili ʻa e tokotaha.

Ko e hā ʻa e founga ke palani ai ʻi he kahaʻu?

Fehuʻi ki he tokotaha ko hai ʻoku ne falala ke tauhi ʻa e manu kapau ʻoku ʻi he falemahaki, ʻoku ʻalu ʻi tuʻa, pe ʻoku ʻikai lava ke fai ha ngāue makehe. Tohi ʻa e founga ʻaho-ʻaho ʻo e manu, ʻa e meʻakai, ʻa e fakafeʻiloaki ʻo e kau tokotaha tauhi-manu, mo e kakai kuo fiemālie ke tokoni. Tauhi ʻa e fakamatala ʻi he feituʻu ʻe lava ke ʻilo ai ʻe he tokotaha mo e kau tokoni falala, ʻo fakatatau mo e loto ʻo e tokotaha.

Ko e palani ʻe liliu ʻi he taimi. Fakalelei ia ʻi he taimi ʻoku liliu ai ʻa e founga-moʻui, malava ke ʻalu, pe tokoni ʻa e tokotaha, pe ʻoku liliu ai ʻa e fiemaʻu ʻo e manu. Kapau ʻoku fiema’u ke ʻalu, fakakau ʻa e tokotaha ʻi he fili ko e fē ʻe nofo ai ʻa e manu mo e founga ke ne fehokotaki mo ia ʻi he taimi ʻoku lava ai. Ko e palani kimuʻa ʻe tokoni ke ʻi ai ha taimi lahi ange ke fakakaukau ki he filifili ʻe malu ai ʻa e loto ʻo e tokotaha mo e tauhi ʻo e manu.

Ko e hā ʻoku totonu ke fai kapau ʻoku ʻikai fiemālie ʻa e asi pe ngāue ki he manu?

Fakafoki ke ʻoua ʻe fakaʻi ʻa e fakatotonu ʻe he tokotaha mo e manu. Foaki ha taimi fakataha kapau ʻoku fiemālie ʻa e tokotaha mo e manu. ʻE lava ke lava ʻa e asi-iiki, nofo ofi, pe sio ki ha ʻata ʻo e manu. Fakamāvae kapau ʻoku haʻisia ʻa e tokotaha, ʻoku fakamamao ʻa e manu, pe ʻoku ʻiloa ʻe he manu ʻa e mamahi. Ko e ngaahi fakakaukau ʻo e ngaahi ngāue ʻoku ʻi ai ha ngaahi founga kehe ke fakahoko ʻaki ʻa e taimi fakataha.

Ngaahi fehuʻi ʻoku faʻa hā

Ko e hā, ʻoku totonu ke u ʻave ʻa e tauhi-manu ʻa ha tokotaha?

ʻOua ʻe ʻave kātoa. Fehuʻi ko e ngaahi ngāue ʻoku loto ʻa e tokotaha ke ne kei fai, pea ko hai ʻoku fiemālie ke tokoni. Fakafeʻunga ha liliu ʻe taha ʻi he taimi, pea sivi ʻi he taimi kotoa pe ʻoku ngāue ia ki he tokotaha mo e manu.

Ko e hā ʻa e founga ke tokoni ai ke manatu ʻa e ngaahi ngāue tauhi-manu?

Fakataha ha ngāue mo ha founga ʻoku ʻiloa ʻi he ʻaho ʻaho, hangē ko e sivi ʻi he meʻakai ʻi mui ai ʻi he kai-pongipongi, pea ngāue ʻaki ha fakamanatu faingofua ʻi ha feituʻu ʻoku sio ai ʻa e tokotaha. Fakataha ʻi he fakafeʻunga ʻi ai ʻa ia ʻe hoko ki mu'a kapau ʻe tō ha ngāue.

Kapau ʻoku faingataʻa ʻa e tauhi-manu?

Sivi ʻi he ngaahi liliu ʻoku mahino, hangē ko e kai ʻoku ʻikai ke fakafeʻunga, ʻeve ʻoku mafatukituki, pe ko e liliu ʻi he founga ʻo e manu. Talanoa mo e tokotaha mo hono tokotaha tauhi-manu-fakatonu, pea teuteu ha tokoni ʻaonga ʻoku fe'unga mo ʻene loto.

ʻOku totonu nai ke tau teuteu ki he tauhi ʻo e manu ʻi he kahaʻu?

ʻIo. Kapau ʻoku lava ke kau ʻa e tokotaha, talanoa ki ai ʻi he ngaahi meʻa ko e ko hai ʻe falala ai ke tokoni kapau ʻe mahaki ia, ʻalu, pe ʻe ʻikai lava ke ne fai. Tohi ʻa e palani pea fakahā ki he kakai kuo fakafiemālie ke tokoni.

Ngaahi mataʻitohi

ʻOku mau fehokotaki ki he ngaahi kautaha mo e ngaahi ako ʻoku tukuhau ki ai ʻa e peesi ni. Naʻe siviʻi ʻa e tuʻunga kotoa ʻi he taimi naʻe fakalelei ai ʻa e peesi.

  1. How can you plan for your pet's care after you've been diagnosed with dementia? · Alzheimer's Society
  2. Activities for people with dementia · Dementia Australia

Ko e loto ki ha keimi fiemālie?

Ngaahi foto lalahi, ʻikai ha taimi, ʻikai ha sikoa mo ʻikai ha me'a ke tuʻu ai. Keimi fakataha ʻi ho polotaʻi.

ʻAve ʻa e ngaahi keimi ni ʻiate koe

Ko e polokalama ʻatā ʻa Golden Moments ki he iPhone, iPad mo e Android: ngaahi ʻata foto lalahi, ngaahi keimi mo ho ngaahi foto fāmili, mo e ngaahi pēkiʻi foto ʻe ngāue ʻo ʻikai ha Wi‑Fi. ʻIkai ha ʻakaunti, ʻikai ha ngaahi tā fakalaka, taimi pe sikoa.