Nataal yu yem
Gisal ñaari nataal yi yem. Nataal yi mën nañoo feeñ di wéy.
11 po yu amul fey ngir poandoo leen ci seen lëkkalekaay. Nataal yu mag, kàddu yu yomb, te amul lumu lay daaneel: amul waxtu buy xaññe, amul ay poñ, amul bindu.
Gisal ñaari nataal yi yem. Nataal yi mën nañoo feeñ di wéy.
Xoolal nataal bi ci kow te bës biko mel ci suuf.
Xoolal kër gi te bës nataal biy jur kër gi.
Defal nataal bu nekk ci pañe bi mu bokk: waañ walla tool, ak yeneen.
Bësal ñaari dog ngir wéccalante leen ba nataal bi mat sékk.
Araf yu mag, baat yu néew, ci wet mbaa ci suuf rekk. Mën nga ko móol itam.
Cuqal ci benn kulëer, daal di cuq ci wàllu nataal bi. Mën nga móol xët yi itam.
Kàrt yu am nataal ak laaj yu yaa te lewet. Amul laaj ak tontu.
Tànnal sa nataal yu bopp te nga boole leen. Dara du yéeg.
Karti bingo yu am nataal yuy móol ak seetlukat bu mag ngir mbooloo.
Kurwel bu ndànk ngir noo ak moom. Tambalil te nga dakkal bu la neexee.
Tolookaay yi ab càmbar kese lañu. Toppleen li nex ki ngay toppatoo ak li ko gënal tey.
| Tolookaay | Po yiy gën a jàppandi |
|---|---|
| Tolluwaayu njëlbéen | Nataal yu yem, Nataal ak këram, Berandoo, Póoselu nataal, Seet baat yu araf yu mag, Xëti ñaal, Kàrti waxtaan, Ñaari nataal yu bokk, Bingo ak nataal, Noo gu dal |
| Tolluwaayu diggante | Nataal yu yem, Gisal biko mel, Nataal ak këram, Berandoo, Póoselu nataal, Xëti ñaal, Kàrti waxtaan, Ñaari nataal yu bokk, Bingo ak nataal, Noo gu dal |
| Tolluwaay bu jëm kanam | Nataal yu yem, Gisal biko mel, Xëti ñaal, Kàrti waxtaan, Ñaari nataal yu bokk, Noo gu dal |
Yeneen xalaat yu amul ekran: 101 jëfe ngir nit ñiy dund ak woppu faté, jëfe ak po ngir Alzheimer, po yu lewet ngir xel mi ak po yu sew.
Méngale ñaari nataal ak ñeenti karte mooy tànneef bu dal ngir tambali. Su tànn diggante nataal yi jafee lool, jéemleen Seet lii mu bokkal ak ñaari nataal. Ngir mbooloo, jéemleen Bingo ak nataal.
Waaw. Bépp po dafay dox ci lëkkalekaay bi ci telefon, tablet ak ordinatëer, te nataal yi dañuy màgg ba fees ekran bi. Tablet bu nekk ci ab tegukaay mooy li gën a jàppandi ngir ñaari nit.
Waaw. Defar nañu leen ngir nit ñiy dund ak woppu faté, bokk na ci Alzheimer, mi gën a siw ci sabab yi. Nataal yi dañuy des di fés, tànneef yi bariwuñu, te amul luy waxtu walla poñ, kon po yi dañuy sàkku xàmme liy yàgg a xamle wànte du fàttaliku yeneen yu bees.
Ay poy nataal ak méngale lañu yu bépp mag mën a bégale, wànte defarwuñu leen ngir natt xel: ci Méngale ñaari nataal, nataal yi dañuy des di fés mukk ludul su ngeen tànnee nëbb leen. Sunu tektalu poy xel ngir mag ñiy dund ak woppu faté dafay leeral ni ngeen mën a báyye bépp poy xel mu lewet.
Waaw. Bingo ak nataal am na ay karte yu ñu mën a móol ak woykat bu nekk ci ekran bi, te Motali léeb bi ak Kartay waxtaan dañuy dox bu baax bu leen gësee ci kàddu gu jéggi ngir mbooloo.